سامانه های خبری
  آزادیخواهان مشهد  
  پیک نت  
  خبرگزاری جبهه دمکراتیک  
  پیک ایران  
  امروز  
  ایران امروز  
  ایسنا  
  گزارشگر  
  خبر گزاری کار  
  بی بی سی  
  ایران خبر  
  خبر نامه گویا  
  خبر گزاری جبهه دموکراتیک  
 
ليست سايتها
  نهضت آزادي  
  گويا  
  تكتاز  
  هادي خرسندي  
  نيمروز  
  جبهه متحد دانشجویی  
  نبوی آن لاین  
  سايت مبارزان  
  مهندس طبرزدی  
  شورای فرهنگی  
  ایران امید  
  آژانس خبری آینده سازان  
  نشریه 18 تیر  
  و ...  
 
تماس و چت
ارسال پيغام بهYahoo Messenger یا هو مسنجر دفتر طوس
 
رادیوهای برون مرزی
  رادیو صدای ایران  رادیو صدای ایران  
  رادیو فردا  رادیو فردا  رادیو فردا  
  رادیو یاران  
 
آرشیو سایت
  06/01/2003 - 07/01/2003  
  07/01/2003 - 08/01/2003  
  08/01/2003 - 09/01/2003  
  09/01/2003 - 10/01/2003  
  10/01/2003 - 11/01/2003  
  11/01/2003 - 12/01/2003  
  12/01/2003 - 01/01/2004  
  01/01/2004 - 02/01/2004  
  02/01/2004 - 03/01/2004  
  03/01/2004 - 04/01/2004  
  04/01/2004 - 05/01/2004  
  05/01/2004 - 06/01/2004  
  06/01/2004 - 07/01/2004  
  07/01/2004 - 08/01/2004  
  08/01/2004 - 09/01/2004  
  09/01/2004 - 10/01/2004  
  10/01/2004 - 11/01/2004  
  12/01/2004 - 01/01/2005  
  01/01/2005 - 02/01/2005  
  صفحه اصلی  
  براي دريافت کتاب «سیر تحول و عوامل بحران مداوم آن» اثر دکتر حسن ماسالی اينجا را کليک کنيد
 
  براي دريافت کتاب « اقتدارگرايان عليه حقوق بشر » اثر حشمت الله طبرزدي اينجا را کليک کنيد
 
 

Free All Political Prisoners in Iran NOW
مهرداد درویش پور: جمع بندی نظرات مختلف در خصوص جنبش رفراندوم

چند هفته از فراخوان گروهى از شخصيتهاى سياسى و فرهنگى ايران به درخواست انجام رفراندومى براى تغيير قانون اساسى ايران ميگذرد و در اين ميان نظرهاى گوناگون موافق و مخالفى در اين باره در رسانه‌ها منتشر شده است. از آنجا كه هم اكنون اين بحث يكى از مهمترين بحثهاى سياسى–اجتماعى در ميان ايرانيان داخل و خارج كشور است، صداى آلمان از دكتر مهرداد درويش‌پور، جامعه شناس و استاد دانشگاه در استكهلم دعوت به مصاحبه‌ كرده است تا جمعبند ايشان را از نظرهاى بيان شده بداند.
مصاحبه گر: كيواندخت قهارى
دويچه وله: آقاى مهرداد درويش پور، از شما مى خواهيم خواهش كنيم بعنوان جامعه شناسى كه بحث فراخوان به درخواست رفراندومى قانون اساسى ايران دنبال مى كند، جمع بندى از آنچه تا كنون در اين زمينه مشاهده كرده ايد را براى شنوندگان ما بدهيد. نخست مى خواهيم ببينيم كه بازتاب اين بحث در خارج از كشور و در داخل كشور، تا جايى كه اطلاع داريد، چگونه بوده است؟
مهرداد درويش پور: طبيعتا در خارج از كشور بازتاب اين حركت به مراتب گسترده تر بوده است، به دليل فضاى آزادى كه بهرحال رسانه ها مى توانند به اين بحث بپردازند. سايت هاى اينترنتى كه يكسره به اين بحث پرداخته اند، تا آنجايى كه كسانى دسترسى به اينترنت دارند، كاملا از اين ماجرا مطلع هستند. در خارج از كشور رسانه هاى تلويزيونى و راديويى به اين بحث فعالانه پرداخته اند، ولى موضوع رفراندوم اگر مهمترين نيز نباشد، يكى از مهمترين مسايل است. بنابراين در خارج از كشور مى توان گفت بازتاب بسيار گسترده است.
در داخل كشور به دليل سانسور و خفقانى كه بر رسانه ها وجود دارد، طبيعتا آنچنان كه بايد و شايد اين طرح بازتاب نداشته، ولى بهرصورت واكنشهايى كه برخى از چهره هاى شناخته شده ى اصلاح طلبان دولتى داشته اند و برخى از روزنامه ها به آن پرداخته اند، نشانگر اين واقعيت است كه در داخل كشور نيز اين طرح تا حدودى بازتاب قابل توجهى داشته و بهرحال در افكار جامعه روشنفكرى بويژه اين بحث مورد تامل و گفتگو قرار داده شده است.
دويچه وله: در واكنش به اين فراخوان مخالفت ها و موافقت هاى فراوان ديده شده است، از جمله از راه نوشته هاى منتشرشده در رسانه ها، همانطور كه شما نيز اشاره كرده ايد. محور فكر مخالفان و محور فكر موافقان چيست؟
مهرداد درويش پور: من اگر بخواهم از مخالفت ها شروع كنم، چند دسته مخالفت وجود دارد. بخشى از اين مخالفت ها را گروههاى تندرو جامعه ى ما چه جريان راست افراطى كه هواداران افراطى سلطنت هستند، انجام مى دهند كه فكر مى كنند اين طرح يك توطئه است و جلوى فاز سرنگونى حكومت جمهورى اسلامى را مى گيرد. بخش قابل توجهى از نيروهاى چپ با اين طرح مخالفت كرده اند و معتقدند اين امر جلوى انقلاب را مى گيرد و قابل تحقق نيست. بخش از نيروهاى اصلاح طلب دينى فعالانه به مخالفت با آن پرداخته اند. حمله ى شديداللحن هجاريان، تئوريسين اصلاح طلب دينى، نشانه اى از اين واقعيت است كه اصلاح طلبان دينى نيز بيم بسيار زيادى از اين طرح دارند و فكر مى كنند فلسفه ى وجودى آنها را زير سوال مى برد و از اين نظر به مخالفت با آن پرداخته اند. گروههاى اقليت هاى قومى جامعه ما نيز از اينكه مسئله ى قوميتها مطرح نشده و صرفا بر تماميت ارضى تاكيد شده، دل نگرانى دارند. در جامعه ى جمهوريخواهى كه از گرايشهاى افراطى نيز به دور است نوعى دو دستگى در برخورد به اين طرح وجود دارد. بسيارى از جمهوريخواهان از اين طرح حمايت كرده اند، ولى آنها كه مخالفند يا با ترديد به آن نگاه مى كنند مهمترين مشكل شان اين است كه چرا اين طرح مسئله ى حاكميت، نوع نظام آينده را مسكوت گذاشته كه به نوعى اين امر ممكن است به ائتلاف با سلطنت و در سايه قرار گرفتن پروژه ى جمهوريخواهى كه اهميتى اساسى براى آينده ى دمكراسى در ايران دارد، منجر شود. بدين ترتيب، مخالفان يكدست و واحد نيستند و از اين گرايشهاى غيرمعقول و افراطى كه جز زبان خشونت زبان ديگرى را براى تحول در جامعه ايران نمى پسندند، اين مخالفت ها آشكار مى شود، از كسانى كه خواستار حفظ نظام جمهورى اسلامى هستند تا نيروهاى جمهوريخواهى كه خواستار يك جمهورى هستند و اين طرج را مانع اين امر مى دانند و همانطورى كه گفتم، نيروهاى قومى اى كه براين باورند خواست اقليت هاى قومى در اين طرح ناديده گرفته شده است. كسانى كه موافق هستند نظرشان بر اين است كه اين طرح تندروى نيست. چون عده اى از مخالفان اين طرح مى گويند كه اين طرح نوعى تندروى ست و شعار انتخابات آزاد معقول تر است و ممكن است يك طرح امكان ساز به امكان سوزى منجر شود. مدافعان اين طرح عنوان مى كنند كه ۸ سال تلاش براى انتخابات آزاد به نتيجه نرسيده است. بنابراين، طرح رفراندوم در مورد قانون اساسى يك گام راديكال است براى نقطه ى اختتام گذاشتن بر پروژه ى اصلاح طلبى دينى، و از اين نظر قدرت بسيج بيشترى و احيا اميد در مردم را دارد. ثانيا، از آنجايى كه اين طرح تبليغ خشونت را نمى كند هزينه ى اجتماعى كمترى در بر دارد و به اصطلاح مردم ما مى توانند با آرامش خاطر بيشترى به آن روى آورند. ثالثا، اين طرح اين امكان را فراهم مى كند كه افكار بين المللى و حتا كشورهاى ديگر نيز بتوانند كشورهايى كه تاكنون با حكومت اسلامى سازش مى كردند يا حمايت مشروط مى كردند از اين طرح پشتيبانى كنند. علاوه بر آن مدافعان اين طرح بر اين عقيده هستند كه يك گفتمان ملى مشترك كه حداكثر بسيج اجتماعى را در برداشته باشد، بمراتب شعار و شيوه ى معقول ترى تا گرايشهايى كه خواستهاى يك گروه سياسى را در بر دارد. نكته ى آخر اينكه در پاسخ به اين مسئله كه آيا مسئله ى جمهورى مسكوت مانده و اين مسئله آفرين خواهد بود، تعداد قابل توجهى از اين افراد صريحا در بيانيه هاى بعدى حمايت خود را از پروژه ى جمهوريخواهى عنوان كرده اند، «نه» ى قاطع خودشان را به سلطنت گفته اند و نيز عنوان كرده اند كه: گرچه اين اعتراض كه محتواى اين رفراندوم دقيق روشن نشده كه بر سر چه موضوعى بايد رفراندوم صورت گيرد، اين انتقاد كم و بيش واقعى ست، اما عنوان كرده اند كه رفراندوم براى برچيدن قانون اساسى ضرورتا به معناى تلاش براى احياى سلطنت و يا ائتلاف با سلطنت را معنا نمى دهد و بهرحال اكثريت قاطع امضاكنندگان وفاداريشان را به پروژه ى جمهورى عنوان كرده اند. به اين ترتيب، بخشى از جمهوريخواهان و امضاكنندگان اين بيانيه و تنظيم كنندگانش بر اين نظرند كه پروژه ى جمهوريخواهى نقطه ى مقابل رفراندوم قرار ندارد، بلكه مى توان هم طرفدار رفراندوم بود، بعنوان يك گفتمان همگانى و هم براى تقويت پروژه ى جمهوريخواهى كوشيد. من نيز فكر مى كنم اين نوع نگاه، نگاه واقع بينانه ترى ست.
دويچه وله: آقاى درويش پور، يك نظر مى‌گويد: صرف نظر از موافقتها و مخالفتها مى توان گفت ابتكار فراخوان به درخواست رفراندوم براى تغيير قانون اساسى بهرحال نوعى پيروزى ست، چون بحث به همراه آورده و جبهه ها را شفافتر كرده است. ارزيابى شما در اين مورد چيست؟
مهرداد درويش پور: من در حاليكه با دل نگرانى بخشى از منتقدين در مورد اينكه اقدامات عجولانه، مثلا براى تشكيل كميته ى اقدام براى فراخوان و يا مسكوت گذاشتن طرح جمهورى و اشكالات ديگرى كه گفته شده، مى تواند حركتى امكان ساز را به امكان سوزى تبديل كند و به نوعى با حركتى زودرس واز تمام جوانب مورد سنجش قرار نگرفته، اين حركت لطمه بخورد. گرچه من در بخشى از اين دل نگرانى ها سهيم هستم، با اينهمه بر اين باور هستم كه اين حركت تاكنون دستاورد بسيار مثبتى داشته است. اينكه به لحاظ حقوقى اين حركت آيا در چارچوب جمهورى اسلامى قابل تحقق هست يا نه، اينكه چگونه مى توان نظارت بين المللى را تامين كرد و يا نه، تمام اينها بحثهاى بعدى ست. آنچه كه در لحظه ى حاضر اهميت دارد، ما در شرايطى كه حكومت اسلامى و حتا اصلاح طلبان با جلوانداختن رفسنجانى نوعى فضاى ياس مطلق را بر جامعه تحميل كردند، به گمان من اين ابتكار از آنجا كه توانسته است بساط انتخابات رياست جمهورى را و تلاشى كه حكومت در اين مورد دارد تا بازار آن را گرم كند، عملا تحت الشعاع قرار داده و توانسته بحث رفراندوم را، بمراتب بيش از گذشته به يك گفتمان ملى و همگانى تبديل كند، من آن را به معناى دستاورد و پيروزى مى دانم. ضمن آنكه فكر مى كنم بايد به انتقادات مخالفان نيز توجه كرد و همانطور كه در گام دوم ديده ايم امضاكنندگان اين بيانيه يكسرى تصحيحاتى وارد كردند از جمله، از آن كميته اى كه تشكيل داده بودند را ملغى كردند، خودشان را به عنوان بخشى از كل امضاكنندگان عنوان كردند و گفتند در لحظه ى حاضر تلاششان براى ايجاد يك گفتمان ملى ست. از اين لحاظ به نظر من با توجه به تاثيرات مثبتى كه در توسعه ى اين گفتمان ملى انجام داده، من اين را يك دستاورد و پيروزى مى دانم، گرچه به نظر من اگر گامهاى سنجيده ى بعدى توام در اين حركت نشود ممكن است كه اين حركت پايان بيابد، بدون نتايج قابل توجه و نوعى ياس و نااميدى را در ميان اذهان عمومى جامعه ايجاد كند. اما، اگر گامهاى سنجيده برداشته شود، به نظر من در حركتهاى بعدى ما شاهد اين امر خواهيم بود كه اين گفتمان اجتماعى مى تواند به يك اهرم سياسىـ روانى هم عليه حكومت اسلامى و هم در جلب پشتيبانى بين المللى و هم ايجاد اميد در جامعه تبديل شود.http://www2.dw-world.de/persian/interviews/1.114971.1.html © Deutsche Welle

   نظر خود را اینجا وارد نمایید:  


جبهه دموکراتیک طوس(مشهد) @ Copyright 2000 - 2004


دفتر طوس